Trong tiến trình chuyển đổi số, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi mỗi người dân có khả năng tiếp cận, sử dụng và làm chủ những kỹ năng số cần thiết phục vụ công việc, học tập và cuộc sống. Từ yêu cầu đó, Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai với mục tiêu đưa tri thức, kỹ năng số đến gần hơn với cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân, từng bước xây dựng xã hội học tập số, tạo nền tảng để mọi người cùng tham gia và thụ hưởng thành quả của chuyển đổi số.

Tại Ninh Bình, sau khi được triển khai từ năm 2025, Phong trào tiếp tục được các cấp, các ngành đẩy mạnh trong 6 tháng đầu năm 2026 và từng bước đi vào chiều sâu. Từ sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của cấp ủy, chính quyền đến những hoạt động cụ thể ở cơ sở; từ công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức đến việc trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng, dịch vụ số thiết yếu, Phong trào đang tạo những chuyển biến tích cực, góp phần đưa chuyển đổi số ngày càng gần hơn với đời sống xã hội.

Để Phong trào được triển khai thống nhất và thực chất, công tác lãnh đạo, chỉ đạo được các cấp, các ngành trong tỉnh quan tâm thực hiện. Trên cơ sở Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các văn bản chỉ đạo của tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” tiếp tục được cụ thể hóa phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế của từng cơ quan, đơn vị, địa phương.

Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ban hành Kế hoạch số 02-KH/BCĐ, ngày 04/7/2026 về triển khai một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, tiếp tục đẩy mạnh Phong trào trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở đó, các cơ quan, đơn vị, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và gắn nhiệm vụ phổ cập kỹ năng số với các chương trình chuyển đổi số đang triển khai.

Cùng với việc ban hành các kế hoạch, văn bản chỉ đạo, công tác kiểm tra, khảo sát thực tế tại cơ sở cũng được chú trọng. Tổ Công tác triển khai Phong trào của tỉnh đã tổ chức các đoàn khảo sát tại 9 xã, phường và 3 tổ chức chính trị - xã hội, qua đó nắm bắt tình hình, đánh giá kết quả, nhận diện những khó khăn, vướng mắc để kịp thời đề xuất giải pháp trong quá trình tổ chức thực hiện.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, công tác thông tin, tuyên truyền về Phong trào tiếp tục được triển khai đồng bộ trên các phương tiện truyền thông đại chúng và nền tảng số. Báo và Phát thanh, truyền hình tỉnh, Cổng Thông tin điện tử Đảng bộ tỉnh, hệ thống fanpage của Ban Chỉ đạo 35 các cấp duy trì các chuyên trang, chuyên mục về chuyển đổi số và Phong trào “Bình dân học vụ số”. Đáng chú ý, Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, của tỉnh Ninh Bình về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” do Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy chủ trì tổ chức đã thu hút hơn 219.000 lượt cán bộ, đảng viên và Nhân dân tham gia. Cuộc thi đã góp phần tạo nên một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, giúp nâng cao nhận thức, khơi dậy tinh thần tự học, chủ động tìm hiểu và tiếp cận những vấn đề mới trong quá trình chuyển đổi số. Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh tiếp tục đóng vai trò nòng cốt trong công tác tuyên truyền với 446 tin, bài, phóng sự trên báo in, báo điện tử, nền tảng mạng xã hội và kênh phát thanh, truyền hình; từ tháng 5/2026, đã mở mới mục “Bình dân học vụ số” phát sóng định kỳ vào tối thứ 2, 4, 6 trên các bản tin thời sự. Một số cơ quan, đơn vị cũng chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thiết kế hình ảnh, xây dựng video, MC ảo, góp phần đổi mới phương thức tuyên truyền theo hướng trực quan, hiện đại và dễ tiếp cận hơn.

Cùng với tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, nhiều địa phương, đơn vị chú trọng đưa nội dung về kỹ năng số vào các hội nghị, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn thể và các cuộc họp khu dân cư. Các Tổ công nghệ số cộng đồng, Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ và lực lượng Công an cơ sở tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, kiên trì phương châm “cầm tay chỉ việc”, hỗ trợ người dân từng thao tác cụ thể. Từ đó, việc tuyên truyền từng bước chuyển từ “biết” sang “làm”, từ việc phổ biến chủ trương, chính sách đến trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng định danh điện tử VNeID và các tiện ích số thiết yếu.

Việc phổ cập kỹ năng số trong 6 tháng đầu năm 2026 được triển khai phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đội ngũ nhà giáo, cán bộ, công chức, viên chức trong toàn tỉnh cơ bản đã hoàn thành các khóa bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng số trên cổng đào tạo trực tuyến của tỉnh. Ngành Giáo dục và Đào tạo tiếp tục đưa nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo vào trường học, đồng thời nhân rộng mô hình “Mỗi học sinh - Một người thân số hóa”, phát huy vai trò của học sinh, sinh viên trong việc lan tỏa kỹ năng số tới gia đình và cộng đồng.

Cùng với nhà trường, các tổ chức chính trị - xã hội cũng tích cực tham gia phổ cập kỹ năng số cho đoàn viên, hội viên và người dân. Hệ thống Công đoàn tổ chức các hoạt động tập huấn, hỗ trợ người lao động tiếp cận thương mại điện tử, thanh toán số và quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội. Đây là cách tiếp cận thiết thực, bởi kỹ năng số chỉ thực sự có ý nghĩa khi được vận dụng để giải quyết những nhu cầu cụ thể trong học tập, lao động, sản xuất và kinh doanh.

Việc hình thành nền tảng công dân số cũng đạt những kết quả tích cực. Tỷ lệ công dân từ 16 tuổi trở lên có tài khoản định danh điện tử VNeID trên địa bàn tỉnh đã đạt trên 88%, tạo điều kiện để người dân từng bước tiếp cận, sử dụng các dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số; đồng thời Công an tỉnh đã tổ chức hơn 150 lớp học thực tế với hơn 7.200 lượt người tham gia truy cập nền tảng số.

Trong quá trình triển khai, các mô hình như “Tổ công nghệ số cộng đồng”, “Gia đình số”, “Mỗi công dân - Một danh tính số”, “Đại sứ số”... tiếp tục được duy trì, phát huy hiệu quả. Các mô hình này có điểm chung là phát huy vai trò của những lực lượng gần dân, hiểu dân, trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng công nghệ số.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, kinh doanh và đời sống cũng được quan tâm thông qua các mô hình “Chợ số - Nông thôn số”, “Tổ phụ nữ kinh doanh số”. Qua những mô hình này, người dân, hội viên, tiểu thương và các cơ sở sản xuất, kinh doanh có thêm cơ hội tiếp cận thương mại điện tử, thanh toán số và quảng bá sản phẩm trên các nền tảng trực tuyến.

Phong trào từng bước đi vào cuộc sống còn được thể hiện bởi việc xuất hiện ngày càng nhiều các mô hình hay, cách làm sáng tạo trong triển khai thực hiện. Tiêu biểu là việc số hóa di tích lịch sử - văn hóa bằng công nghệ thực tế ảo VR360; ứng dụng trợ lý ảo hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính tại phường Phủ Lý, phường Yên Thắng; xây dựng các bản tin số ứng dụng trí tuệ nhân tạo của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phường Hoa Lư. Cùng với đó, mô hình “Zalo OA” kết nối chính quyền với người dân của UBND phường Hà Nam; “Trường học thông minh” với hồ sơ, học bạ điện tử và kho học liệu số; mô hình “Bình dân học vụ số gắn với phát triển du lịch thông minh”... cũng đang góp phần tạo ra những phương thức mới trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân.

Bên cạnh những kết quả tích cực, thực tiễn triển khai cũng cho thấy việc phổ cập kỹ năng số là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và những giải pháp phù hợp với từng nhóm đối tượng. Vẫn còn một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, lao động phổ thông và những người ở các địa bàn còn hạn chế về điều kiện tiếp cận công nghệ, gặp khó khăn trong việc sử dụng các thiết bị, nền tảng và dịch vụ số. Đối với những nhóm đối tượng này, việc tổ chức các lớp tập huấn hay tuyên truyền chung chưa đủ; điều quan trọng là phải có những hình thức hướng dẫn trực tiếp, thường xuyên, phù hợp với nhu cầu và khả năng tiếp cận của từng người. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò của các Tổ công nghệ số cộng đồng và những lực lượng nòng cốt ở cơ sở.

Nhìn lại 6 tháng đầu năm 2026, có thể thấy Phong trào “Bình dân học vụ số” trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đang từng bước tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động. Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, vai trò của các lực lượng nòng cốt tại cơ sở cùng sự tham gia ngày càng tích cực của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đã tạo nền tảng để Phong trào tiếp tục lan tỏa.

Để Phong trào tiếp tục phát huy hiệu quả, thời gian tới, việc phổ cập kiến thức, kỹ năng số cần tiếp tục được triển khai theo hướng thiết thực, phù hợp với từng nhóm đối tượng; đồng thời nhân rộng những mô hình hiệu quả, phát huy vai trò của các lực lượng tại cơ sở và tạo điều kiện để người dân được học, được thực hành và chủ động ứng dụng công nghệ trong cuộc sống. Khi mỗi người dân có thêm kiến thức, kỹ năng và sự tự tin để tham gia môi trường số, chuyển đổi số mới thực sự đi vào cuộc sống. Đó cũng là nền tảng quan trọng để Ninh Bình tiếp tục xây dựng xã hội số, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn mới.

Mai Trâm